Archief weblog 2: juni 2007

Het gebied langzamerhand in kaart gebracht.

Met de overdracht van de boerderij en het erbij horende gebied brengt Kristian mappen mee met daarin de geschiedenis van de boerderij: kaarten met daarop de verschillende gebieden benoemd, inventarisaties van bijzondere plantengroei in het gebied, hoogtekaarten en de overdrachtaktes.
Ieder stukje dat identificeerbaar is heeft een naam: Neset, Per Nilsoteigen, Luntamoen, Grindmoen, Myrmoen, Grindmoen, Myrteige en niet te vergeten de Hesthaugen.
Hesthaugen staat voor paardenheuvel. Van oudsher de plek waar de boer zijn paard liet grazen na gedane arbeid.
Er stroomt een verraderlijk lieflijk beekje doorheen: de Nerbekken.
Bij de verschillende temperaturen en af en toe een regenbui, zie je het water veranderen van lieflijk kabbelend tot schuimend en kolkend.
Voor de paarden vormt het beekje een natuurlijke afgrenzing want het geluid en de beweging van het water maakt tot nu toe indruk op ze.
Op mijn vraag aan buurvrouw Bjørk-Heidi of dat soort beekjes niet tot veel ongelukken leiden met kinderen, vertelt ze dat de kinderen te horen krijgen dat er trollen in de beek wonen. In de zomer, als het zwemweer is en het water meestal wat lager, is de trol ook weer even vertrokken en mogen ze erin zwemmen.
Myrmoen is tot nu toe, na Hesthaugen, het meest indrukwekkend. Een lange uitloop van golvend terrein met een parkachtig karakter dat aansluit bij een ruig bosgedeelte.
Bjørn-Arne brengt nog een luchtfoto van Gryteselv uit de jaren 50.
Als we aan de overkant naar de hoogste top klimmen van het bosgebied blijken we nagenoeg hetzelfde overzicht te hebben.


Opvallend is dat iedereen veel kennis heeft van planten en dieren. De Latijnse benaming brengt vaak uitkomst als ik vraag hoe een bepaalde plant heet of voorkomt in dit gebied.
Op de basisschool heeft nagenoeg iedereen een herbarium aangelegd.
Ik heb besloten er ook een aan te leggen van alle gevonden plantensoorten.
Bjørn-Arne’s rulepresse, een pers waarmee een samengesteld vleesgerecht wordt gemaakt, dient als droogpers.
Het terrein rond de huizen is nu geel van de sleutelbloemen. Ik heb nog een recept van sleutelbloemenmayonaise. Binnenkort maar eens uitproberen.
De rabarber (Rabarbra heet dat hier) hebben we al een paar keer gegeten. Heerlijk met honing van imker Jan.

We hebben een nieuwe brievenbus, persoonlijk opgehaald bij de plaatselijke Coop.
Met de brievenbus kunnen we communiceren met de postbode. De rode vlag eruit betekent: er zit gefrankeerde post in, wilt u dat meenemen? De gele vlag eruit betekent: ik heb een pakje te versturen. Kunt dat even bij het huis komen ophalen?
We hebben nog alleen de rode variant uitgeprobeerd.


De Helgeland touristguide schrijft over de vismogelijkheden in Hattfjelldal dat er meer dan 1 meer per inwoner is waarin gevist kan worden. Hattfelldal heeft ongeveer 1500 inwoners waarvan er circa 1000 in het centrum wonen. Er zijn in totaal 2000 grote en kleinere meren. Een daarvan is Storvatnet.
We hebben, als eigenaars van Gryteselv, visrechten bij Storvatnet en gaan binnenkort onze netten uitproberen.

Iedere avond hebben we een wandeling gepland om ons gebied wat beter te leren kennen. We kunnen nu ook overal komen; ook al is het soms nog erg nat door de pas gesmolten sneeuw.
Dat leidt tot aangename verrassingen Waaronder de 2 meren van de Sørtjønn: een grote open plek in het bos met 2 meren die door allerlei stroompjes verbinding met elkaar hebben. In de hoek van een van de meertjes vinden we een flinke hoeveelheid kikkerdril. Over een paar dagen gaan we eens kijken wat het geworden is. Op de Gryteselvåsen, een heuvelhelling, staat de bosbes al in bloei.

De afgelopen week hebben we een nieuwe huisgenote opgehaald: een collie-border collie met de naam van haar moeder: Myra. Daarvoor moest een tocht worden gemaakt van ruim 300km naar de kust, dwars door een tunnel van 6 km, gelukkig prima verlicht maar op de heenreis wel dalende. Krappe wegen waar tegenliggend verkeer moeilijk kan passeren, maar weer – hoe kan het ook anders- een ongelooflijk landschap van bergen, meren en watervallen.
Soms lijkt het op een andere planeet.
De tocht terug was voor Myra nogal veel. Hoewel ze doodmoe was (welp van 9 weken) hield ze alles goed in de gaten. Eenmaal terug op Gryteselv viel ze op haar geïnstalleerde plekje onmiddellijk in slaap.
Ze is niet veel gewend; dus alles is nieuw en nogal griezelig: de paarden die nieuwsgierig aan komen draven, de tractor die gestart wordt, luidruchtig bezoek. Ze neemt dan onmiddellijk een run terug naar huis en gaat op de veilige drempel zitten kijken. Maar per dag wordt ze ondernemender en moediger dankzij onze coaching natuurlijk.


Verder gevonden plantensoorten:
- soort volumineuze boterbloem (trollius europaeus/ballblom)
- bergviooltje (viola biflora/fjellviol)
- soort boterbloem(ranunculus nivalis/snøsoleie)
- bergzuring(oxyria digyna/fjellsyre)
- dwergberk (betula nana/dvergbjørk)
- familie van de Nederlandse kraaiheide (empetrum hermaphroditum/fjellkrekling)
- grassoort (phleum alpinum/fjelltimotei)
- geen idee hoe deze in het Nederlands heet: akersnelle/skogsnelle (equisetum arvense/equisetum fluviatile?)
- varensoort (polypodium vulgare/sisselrot)
- bosviooltje ( viola riviniana/skogfiol)
- blåbæer ( vaccinium myrtillus/blåbær)

Dierensoorten:
- marter (martes martes/mår)
- muizensoort( microtus agrestis/markmus)

Archief weblog 1: mei 2007
Vertrek uit Nederland donderdag 3 mei 14.30u
Aankomst Hattfjelldal maandag 7 mei 1.30u.

Gezelschap: Jan, Rina, Ilse, Bram, Leonie en de paarden Brim, Fluga en Byrna.

Na een lange reis op de E6 met de trailer met de paarden via Puttgarden, Malmo, Lillehammer nemen we de afslag bij Trofors, richting Hattfjelldal. De trailer functioneert prima. De paarden voelen zich erin op hun gemak hoewel het onderweg hard werken is voor ze als de weg klimt, sterk daalt of veel bochten vertoont.
Bram blijkt een uitstekende chauffeur met veel geduld, gevoel voor humor en zorg voor de paarden. Eenmaal per dag maken we een wandeling met de paarden. De geplande krachttraining van Bram om in conditie te blijven voor het roeien, gaat nu zitten in het vasthouden van paarden die andere dingen willen dan in de trailer teruggaan.
Ilse heeft een Bed en Box traject uitgezet in Zweden en Noorwegen waar we met de paarden kunnen overnachten. Bram en Leonie zullen kort blijven en dan de trailer weer terugrijden naar Nederland.


Bij aankomst in Gryteselv blijkt er nog sneeuw te liggen. De volgende ochtend schijnt de zon. We plaatsen een stok in de sneeuw om te kunnen zien hoe snel de dooi gaat. Gemiddeld 5cm per dag. We raken uit ons ritme doordat het zo lang licht is: vanaf s’morgens 4 uur tot half twaalf in de avond. De rabarber wringt zich per dag verder uit de grond.

Het uitzicht vanuit het huis is adembenemend. Een ruim landschap omzoomd door bergen die grotendeels nog bedekt zijn door de sneeuw. De verrekijker staat startklaar op de vensterbank; de boeken om planten, vogels, sporen van dieren op te zoeken ernaast. Helaas kunnen we nog niet het bos in: de sneeuw ligt nog te hoog en we weten niet wat er onder de sneeuw ligt of hoe diep het daaronder is. In de krant verschijnt een bericht dat in Hattfjelldal een beer een 7-jarige mannetjes eland heeft aangevallen en gedood.
Cruel paradise, zegt Jan.

Vanaf het begin al ondervinden we een hartverwarmend welkom: bloemen van de gemeente Hattfjelldal en buurman Bjørn Arne. We worden opgewacht en begroet bij de Coop als we boodschappen gaan doen. Er hangt een briefje van ons met de vraag wie een Border collie welp heeft voor ons.
In een kleine gemeenschap als deze blijkt iedereen al op de hoogte van onze komst. Bjørn-Arne is de informatiebron bij uitstek voor de nodige houtleveranciers voor de verbouwing, introduceert ons bij ze, legt uit hoe het scheiden van afval geregeld is, toert ons door Susental en laat ons kennismaken met Morten en Trine Bolstad en hun gastenboerderij Furuheimen.
Trine en Morten geven ons praktische informatie over het gebied en de vergunningen die nodig zijn voor een gastenboerderij.
Buren Bjørk- Heidi en Rune brengen ons een kennismakingsbezoek op vrijdagavond samen met Bjørn- Arne.
Buurmeisje Lucie tekent een plattegrond met de namen van de buren en rekent ons voor dat een gemiddelde van 1 taart per huis genoeg zou moeten zijn voor onze geplande kennismakingsmiddag. In totaal 29 personen en 8 taarten; dat moet genoeg zijn vinden ook wij.
In de afgelopen dagen hebben we nog nooit zoveel koffie gedronken, taart, vaffel(soort niet zoete wafels) en lefse(soort pannenkoekjes) met frambozenjam, brunost en sour cream gegeten.

Op de nationale feestdag 17 mei, Grunnlovsdag (dag van de grondwet), gaan we naar het centrum van Hattfjelldal en lopen mee in de optocht naar het Sammfundshus waar we uiteraard taart eten en koffie drinken. We maken kennis met meer inwoners van de gemeente waaronder de burgemeester. Lucie heeft haar eerste optreden met de schoolband.
We bewonderen de traditionele streekdracht, de bunad, die voornamelijk door de vrouwen wordt gedragen met mooie borduurtechnieken.

‘s Avonds zijn we uitgenodigd bij Bjørk-Heidi en Rune. We proberen het gesprek zoveel mogelijk in het Noors te voeren, een woordenboek bij de hand, maar moeten helaas nog veel terugvallen op het Engels omdat de streektaal woorden heeft die niet terug te vinden zijn in het toch al beperkte woordenboek. Maar het gaat verbazend snel; zeker als men geen Engels spreekt of wil spreken.
We willen van alles weten over de mensen, de omgeving, de winter, de zomer, de dieren en horen veel verhalen over vossen, de ijverige huishond; een border collie die zelfs de kippen ongevraagd bijeen drijft, de tiur, een auerhaan, die een bepaalde tijd van het jaar zijn territorium zo streng bewaakt dat zelfs tractoren, auto’s en mensen belaagd worden. Dat alles uiteraard tot grote hilariteit van de toeschouwers maar niet door de belaagde zelf.
De huizen zijn duidelijk gebouwd op het klimaat: slaapkamers geïsoleerd in de benedenverdieping, de woonkamer en de keuken met magnifiek uitzicht over het dal en de bergen op de eerste etage met op centrale plekken de houtgestookte kachels.
Op de rondgang van het huis paradeert de Skogskat, een langharige boskat, met ons mee.

Iedere dag smelt er meer sneeuw en wordt langzamerhand het landschap zichtbaar daaronder. Alles lijkt daaronder al voorgekiemd te wachten tot het zover is. Megakatjes van de waterwilg. We lopen in T-shirts door de resterende sneeuw met de paarden. Een klein ritje kan er ook al gemaakt worden.Het is fris maar heerlijk helder en zonnig weer.
Op de dyrkamark kunnen we al een klein weitje voor ze afzetten vlakbij de Gryteselva (de rivier die een deel van het land afgrenst). Na 14 dagen min of meer binnen kunnen de paarden nu vrij lopen, hun benen strekken en rollen. Ze zijn heel alert en nieuwsgierig naar de omgeving.

We zijn al begonnen met het startklaar maken van de gastenboerderij en verwachten begin of half juli 2007 al de eerste gasten te kunnen ontvangen. De reserveringen kunnen per mail lopen. Begin juni plaatsen we informatie en foto’s daarover op de website.

Inventarisatie van waargenomen planten en dieren vanaf 7 mei:
Planten:
- klein hoefblad (tussilago farfara/hestehov)
- bosanemoon (anemone nemorosa/hvitveis)
- slanke sleutelbloem (primula elatior)
- maarts viooltje(viola odorata)
- bereklauw
- waterwilg
-
Dieren:
- kramsvogel (turdus pilaris/gråtrost)
- eksters (pica pica/skjaere)
- pimpelmees (parus caeruleus/kjøttmeis)
- hommel (bombus/humler)
- veelvraat(gulo gulo/jerv)
- sneeuwhaas(lepus timidus/hare)
- eland(alces alces/elg)
- das (/meles meles/grevling)