En dan natuurlijk Koetje...

Koetje heeft haar 2e kalf gekregen, ditmaal een koekalf.
In het begin had Koetje het moeilijk in de kudde. Ze was duidelijk de laagste in rang, moest wachten om te kunnen eten en ze lag altijd op een afstand van de kudde. Niet echt er midden in.
Toen ze vorig jaar november een stierkalf kreeg heeft Jan besloten haar als melkkoe te houden. Ze kon dan de hele zomer met het stierkalf in de weilanden rond de boerderij lopen terwijl de rest van de kudde het bos in trok.
Op die manier hoefde Jan haar niet te halen voor het melken en werden eventuele problemen met het steeds groter wordende stierkalf voorkomen.
Ze leek het naar de zin te hebben met haar zoontje in de weilanden en langs de rivier. Eindelijk kon ze gewoon dooreten.

Koetje is de lievelingskoe van Jan, niet omdat hij haar melkt maar vanwege haar bijzondere blik. Op de een of andere manier ontroert ze soms. Hoe ze kijkt en wacht op voer, melken en gewoon op niks..
De hereniging na de zomer met de kudde toen ze allemaal weer in de stal stonden was goed. Lastig was wel weer de confrontatie buiten waarbij zelfs een aantal kalveren van vorig jaar in de aanval gingen. Gelukkig is dat van korte duur en kan ze nu weer gewoon samen met kalf en kudde luchten buiten.

Ondernemende kalfjes en fado-koeien.

Begin november zijn de eerste kalfjes gekomen van de tweede lichting: drie koekalverenen 1 stierkalf.Ze hebben nog geen namen; die moeten ze nog laten zien.
De koeien en de stier daarentegen hadden al meteen namen naast het verplichte nummerplaatje in het oor. Het vergemakkelijkt niet alleen het praten erover maar het zijn inmiddels ook echte persoonlijkheden die een naam verdienen.
Met uitzondering van de aanvankelijke leiderkoe en de stier hebben alle andere koeien, hoe kan het ook anders met Jan als herder, de namen van fadozangeressen.
Dulce(Pontes): de superieure leidster van de kudde
(Maria)Dolores: altijd weer veel te zorgelijk over haar kalf
Christina (Branco):wat terughoudend
Maria (Dolores): de kudde gaat voor het kalf
Amalia (Rodriquez): die soms nogal humeurig is.
Mariza: dochter van Elke uit 2008, een bijzondere schoonheid met een prachtige rossige blonde vacht, wimpers en hoorntjes.
Ana(Carvalho): dochter van Dulce uit 2008, een stevige dame.
Misia: dochter van Dolores uit 2008, erg dol op knuffelen maar ook de leidster van de kalveren uit 2008
En dan de uitzonderingen:
Elke (Sommer, de filmster, sexsymbool uit de late jaren 50): de aanvankelijke leidsterkoe. Ze probeert het zo nu en dan weer over te nemen van Dulce.
Boy (Winter, de wat verveelde punkjongen die Frank Groothuis speelde in Sesamstraat): de gemoedelijke stier die het erg goed met de kalfjes kan vinden. Deze zomer vonden wij hem regelmatig omringd door de kalveren terwijl de moeders verderop aan het grazen waren.
En natuurlijk Koetje, die we als melkkoe hebben.

Dolores, Dulce, Maria en Koetje hebben al een kalf. Het wachten is nog op Amalia, Elke en Christina.
De kalfjes zijn in het begin nog erg rustig maar zodra Jan 's morgens de hekken tussen de verschillende "koeienkamertjes" opendoet lijkt het startsein gegeven voor een hol- en springpartij door de hele stal heen.
Bij de koeien worden ze meestal weggestuurd maar Boy laat het maar allemaal gebeuren. Dus is zijn plek het spannendst. Hij poetst ze en wordt zelf ook door de kalfjes gepoetst. Aan het einde van de renpartij gaan de kalfjes voor het hoofd van hun moeder liggen die dan het hooi om het kalf weg moet eten.
Alle pogingen van Jan tot nu toe om ze uit het voergedeelte te houden zijn maar ten dele gelukt want ze klimmen over alle hekken heen.
Gelukkig is het de laatste weken zacht weer en kunnen ze een aantal uurtjes met het hele gezelschap naar buiten, moeders en Boy incluis.
Dat laatste is belangrijk omdat Boy orde op zaken moet houden bij zijn dames.
Hij inspecteert de nieuwbakken moeders regelmatig om te controleren of het alweer zijn beurt is. Als hij die gelegenheid niet krijgt neemt hij zelf het initiatief in de stal en klimt over alle hekken heen naar de koe die hem op dat moment interesseert en dat is voor hem niet veilig.
Hier komt een filmpje van de renpartij.

Eland en eland

Het jachtseizoen voor groot wild is ten einde.
Hattfjelldal is verdeeld in een aantal gebieden waar een groep jagers een bepaald quotum aan elanden mag schieten. Lukt het ze niet om binnen de jachtperiode een eland te schieten (omdat er dat jaar weinig in dat gebied zijn b.v.), dan kunnen ze in de laatste week in een van de andere gebieden gaan jagen. Dat alles met afspraken natuurlijk. Staatsbosbeheer en prive-eigenaren maken afspraken met de groepen jagers. Die afspraken kunnen verschillen van huur van het gebied en kiloprijs van het geschoten wild of vlees in natura.
Wij hebben de afspraak dat er gejaagd mag worden in ons gebied in ruil voor een aandeel in de buit. Ons eerste aandeel hadden we al en zondag was het dan zover voor de 2e eland. Deze had lang genoeg afgehangen en moest verdeeld worden. Alle belanghebbenden zijn daarbij aanwezig en helpen mee. Zie de foto hierboven.
Jan kreeg een lesje uitbenen, ik een lesje wat is wat en waar is het geschikt voor.
Bij thuiskomst alles meteen geportioneerd en ingevroren. Maar wel meteen een stoofpotje eland gemaakt en de katten kregen wat afsnijsel. Myra werd verblijd met een enorme zak botten die we nu een voor een geven. Vanmorgen zagen we een grote kraai een poging wagen om er met het zware bot vandoor te gaan. Maar dat bleek toch te zwaar.
Elandenvlees is eigenlijk hertenvlees maar kan in smaak erg verschillen van heerlijk runderachtig tot en met een echte wildsmaak. Het vlees kan erg grof van structuur zijn maar de betere stukken zijn erg mooi vlees.
De komende periode wordt het dus experimenteren met het vlees: drogen en zouten, roken, worstsoorten, heerlijke stoofpotjes en wildbraad.
Deze zomer hebben we voor de kleinschalige produktie eigen kruiden verzameld uit het bos voor wild. Eigenlijk die dingen die ze ook eten zoals o.a. jeneverbes, berkenknoppen, furu, lijsterbes.
Een marinade met deze kruiden voor rendier was een succes.
Wat eland betreft kunnen er dus weer tegen deze winter.

Gaupe en krekling

Deze 2 Noorse heren-boskatten zijn onze nieuwe gezinsleden: Gaupe en Krekling.
Ze komen uit Susendal, uit de omgeving van Unkervatn.
We hopen dat deze 2 wel bestand zijn tegen ontmoetingen met vossen.
Han-heidi en Tautra zijn, nemen we aan, door hun socialisatie met Myra (op de rug gaan liggen als ze er aan kwam), beide het slachtoffer geworden van een vos.
Het is onze laatste poging om katten te houden hier.
Het zou kunnen dat die socialisatie met honden en de waarschijnlijk regelmatige ontmoetingen met vossen niet samengaan. Myra mag van ons af en toe onvriendelijk zijn tegen ze zodat ze een beetje scherp blijven.
Het zijn 2 luxe katten want ze zijn gewend alleen forel te eten.
Åshild, dochter van Brynjar, verzorgde de katten en viste voor ze in de rivier.
We hebben wel wat voorraad forel voor ze maar niet voor de hele winter. Maar toen er een eland geschoten was en het vlees moest worden verpakt voor de vriezer, gaven ze ook te kennen wel elandvlees te lusten.
Kattebrokken, nee dank je.
Dat wordt dus nog een probleem. Jan heeft ze al gedreigd een bootje voor ze te maken zodat ze zelf met een hengeltje kunnen gaan vissen in plaats van de hele dag in de bank te liggen. Daar waren ze niet van onder de indruk.

Kokkenbezoek en de eerste Noorse theeplantage

Als eerste was er amateurkok Yoeri in juli die in onze keuken pizza's maakte aan de strekkende meter. Kijk in de diashow en zie hoe hij uien snijdt: een natuurtalent!
Toen kwamen de professionele koks maar die kwamen alleen eten en kijken.

De gemeente Vefsn is een projekt gestart om biologische ingredienten te promoten.
Kantines van scholen en overheidsdiensten geven het goede voorbeeld door een aantal biologische produkten in hun assortiment op te nemen. Verder zijn er voor allerlei doelgroepen excursies gepland naar bedrijven die biologisch produkten produceren.
Een delegatie van de opleiding tot kok komt kijken en proeven hoe dat gaat op Gryteselv fjellgård. We zijn weliswaar nog in de overgangsfase maar wel op weg naar het eko keurmerk.
Een 3-gangen menu met ingredienten uit eigen bos en delikatessenproduktie viel in de smaak.
Een rondleiding in de stal hoorde er ook bij maar dat bleek toch een beetje veel voor de koeien. Ze waren duidelijk niet gesteld op die invasie. De paarden waren niet te beroerd een showtje aankomen-galloperen-als-de-baas-fluit te geven.

De eerste Noorse theeplantage.
In het assortiment van Gryteselv fjellgård zitten 4 theesoorten: kveldste(avondthee), koporjete (gefermenteerd wilgenroosjesblad erg jong), skogste (bosthee met kruiden en planten uit het bos) en gryteselvte (3 soorten berk gefermenteerd). Topper blijkt de gefermenteerde berkenthee samengesteld uit 3 soorten berk.
De produktie is al bijna uitverkocht. Volgend jaar moet er dus meer geoogst worden. En dat alles van een theeplantage waar niks aangeplant hoeft te worden!

Wilde vrouwen, jan's dugnad, sledehonden en hooien

Wilde vrouwen.
Eind februari 2009 werd er in Hattfjelldal het jaarlijkse Villkvinneseminar gehouden. Het seminar is de laatste jaren uitgegroeid tot een internationale bijeenkomst waarin de onafhankelijke, archetypische vrouw (zoals Clarissa Pincola Estes deze definieerde in "de ontembare vrouw") een bindend element vormt tussen allerlei culturen zoals de Samische, de Groenlandse, de Afrikaanse, de Noorse en de Nieuw Zeelandse. Politici,wetenschappers,kunstenaars,performers (w. o. dit jaar Marie Boine) en schrijvers worden uitgenodigd en vertellen over hun werk en projecten. Veel aandacht wordt besteed aan de positie van de vrouw. Tussendoor houdt Elena Rhose haar rituelen waar iedereen aan deelneemt. Hege Dalen, organisator van het geheel, slaagde erin een boeiende verzameling vrouwen bij elkaar te brengen. Wij verzorgden de lunches, diners en tussendoor hapjes tijdens dit 2 dagen durende evenement. Meer info op www.villkvinne.no Hierboven het menu voor het diner, in het Noors uiteraard. In totaal 70 vrouwen bezochten het seminar, tot nu toe het record. Het was hard werken maar er was veel assistentie in de keuken.

Jan's dugnad.
Het fenomeen dugnad is een sterke Noorse traditie. Het betekent dat je gratis je diensten verleent. Meestal gebeurt dit bij georganiseerde aktiviteiten zoals een brug repareren, een kerk schilderen, beton storten etc. Je wordt daarvoor gevraagd. Iedereen wordt verwacht op de een of andere manier een bijdrage te leveren. Onze dugnadlijst groeit gestaag en zo hoort in een samenleving als deze hier in Hattfjelldal. Jan heeft voor het villkvinneseminar op het allerlaatste moment het verzoek gekregen een troon te maken. Op de eerste plaats voor Erena, die als dochter van een Maori- hoofdman de titel van prinses mag dragen en gedurende het seminar een centrale rol heeft. Hier zie je Hege Dalen, de organisator, zittend op Jan's troon. Naast haar staat politica Åslaug Haga van de Senterpartiet, ook aanwezig op het seminar. Een tweedehands stoel werd binnen een recordtijd omgebouwd tot troon en heeft prima gefunctioneerd.

Sledehonden.
We hadden het huis al zien staan met soms een auto ervoor. Maar hoewel het eigenlijk dichtbij staat, wisten we niet wie er woonde. Tot op een dag de bewoner zich meldde om kennis te maken met ons: Torbjørn Bjørgefjell. Hij wist veel te vertellen over de bergflora. Vanuit zijn Samische achtergrond wist hij waarvoor sommige planten werden gebruikt als voedsel maar vooral ook als medicijn. Jan werd uitgenodigd voor een inspectietocht naar zijn gamme (een historische Samische woonvorm), aan de oever van Rossvatn. In de diashow kun je een portretje vinden van Torbjørn, zittend in zijn gamme, wachtend tot de kokekaffe klaar is. De tocht bleek met sledehonden en een sneeuwscooter te zijn gepland. Heen reed Jan met de sledehonden en terug met de sneeuwscooter.Het laatste rustige stukje met de hondenslee kun je zien op het filmpje.